Hoeveel hooi heeft een paard per dag nodig: voedingsrichtlijnen

Stel je paard staat in de wei, en je gooit 's ochtends een beetje hooi binnen. Is dat genoeg? Of te veel?

Ik zie het vaker: mensen die hun paard eten geven op gevoel, zonder ook maar één keer te wegen wat er echt in het voerkist komt. En dat is begrijpelijk — het lijkt zo simpel. Maar de hoeveelheid hooi die een paard nodig heeft, is geen gokje.

De basis: 1,5 tot 2 procent van het lichaamsgewicht

Een volwassen paard heeft gemiddeld 1,5 tot 2 procent van zijn lichaamsgewicht aan ruwvoer nodig per dag.

Voor een paard van 500 kilo betekent dat tussen de 7,5 en 10 kilo hooi. Dat klinkt veel, maar het maag-darmkanaal van een paard is erop ingericht om de hele dag door kleine hoeveelheden te verwerken.

Paarden zijn geen koeien — ze hoeven niet alles in één keer op te eten. Wat me opvalt is dat veel mensen hun paard twee keer per dag een groot beetje hooi geven. Dat is beter dan niets, maar ideaal is het om het ruwvoer over meer porties verdeeld over de dag. Een paard dat urenlang niets in zijn krijgt, raakt sneller last van maagzweren. En dat is geen theoretisch risico — ik heb het meegemaakt bij paarden op de stal.

Waarom ruwvoer zo belangrijk is

Ruwvoer — hooi, stro, kuilgras — is geen extraatje. Het is de ruggengraat van het dieet van een paard. De darmen van een paard werken alleen goed als ze de hele dag door ruwvoer verwerken.

Zonder voldoende ruwvoer krijgt een paard last van maagzweren, koliek, en soms zelfs crib-bijten of kauwgedrag uit verveling.

De maag van een paard produceert constant zuur. Ruwvoer zorgt dat het zuur wordt gebufferd.

Hooi versus kuilgras

Zonder voldoende ruwvoer staat die maag continu blootgesteld aan zuur. Dat is pijnlijk, en het is een van de meest voorkomende oorzaken van maagzweren bij paarden. Dus als je één ding onthoudt van dit artikel: geef je paard altijd voldoende ruwvoer, ook als hij niet werkt.

Hooi is het meest gangbare ruwvoer. Het is voorspelbaar in samenstelling, droog, en relatief eenvoudig op te slaan.

Kuilgras bevat meer energie en eiwit, wat geschikt is voor paarden die harder werken of moeilijk vlees aan krijgen. Maar kuilgras moet goed ingekuild zijn — slecht kuilgras is gevaarlijk. Als je twijfelt, kies dan voor hooi. Het is veiliger en makkelijker voor beginners.

Eerlijk gezegd zie ik bij recreatiepaarden vaker hooi gebruikt worden, en dat is prima. Voor de meeste paarden die een paar keer per week worden bereden, is goed hooi meer dan voldoende als basis.

Hoe weet je of je genoeg geeft?

Weeg het. Echt. Geen schatten, geen vuistregels — weeg het hooi voor je het in de voerkist gooit.

Een standaard hooiballetje kan per stuk flink verschillen in gewicht. Wat jij als "een halve baal" ziet, kan makkelijk 12 kilo zijn in plaats van 8. En let op het gewicht van je paard zelf. Een paard dat te mager is, heeft mogelijk meer ruwvoer nodig — of beter kwaliteit.

Herken tekenen van tekort

Een paard dat te dik is, kan soms minder krijgen, maar nooit minder dan 1,5 procent van het lichaamsgewicht. Onder dat niveau loop je risico op gezondheidsproblemen.

Een paard dat te weinig ruwvoer krijgt, laat het merken. Je ziet het aan het vermageren, een doffe vacht, onrustig gedrag, of het paard dat begint met houtbijten in de stal.

Dat laatste is geen "grappig" gedrag — het is een signaal. Het paard zoekt naar vezels die het niet krijgt. Wat ik zelf merk bij lessen: paarden die thuis te weinig ruwvoer krijgen, zijn vaak rustiger of juist onrustiger in de manege.

Ze zijn gefocust op eten in plaats van op de oefening. Dat maakt het lesrijden een stuk lastiger dan nodig.

Wat als je paard in de wei staat?

Goede vraag. Een paard in de wei eet gras, en dat telt ook als ruwvoer.

Maar in de winter, of op overbegraasde wei, is de kwaliteit van het gras laag. Dan is aanvullend hooi geen luxe, maar noodzaak. Zelfs als je paard de hele dag buiten staat, controleer dan 's avonds of er nog iets te eten is. Gras kan 's nachts bevriezen of verdwijnen onder sneeuw.

En let op: in het voorjaar is gras snel groeiend en suikerrijk. Dan is het juist verstandig om hooi te blijven geven en de weitijd eventueel te beperken, vooral bij paarden die gevoelig zijn voor laminitis.

Praktische tips voor thuis

Geef ruwvoer in een voernet of op de grond in een rubberen voerbak — niet hoog opgehangen. Paarden eten van nature laag, en een voernet op grondniveau is beter voor de luchtwegen en het slikgedrag. Verspreid de porties over de dag.

Twee keer per dag is het minimum, maar drie of vier keer is beter.

Als je 's avonds laat thuiskomt, geef dan een klein beetje extra — niet als beloning, maar omdat je paard de hele nacht door moet. En check regelmatig de kwaliteit van je hooi.

Stofig, schimmelig of vochtig hooi is gevaarlijk. Goed hooi ruikt fris, is droog, en heeft een lichtgroene kleur. Als je twijfelt aan de kwaliteit, gooi het weg.

Het is niet het waard om het gezondheid van je paard voor te schoonmaken.

Ten slotte: als je twijfelt over de voeding van je paard, praat dan met een paardenvoerspecialist of je dierenarts. Niet met de buren, niet met de vereniging — met iemand die het echt weet. Want goede voeding, net als de keuze tussen stalbox of weidegang, is geen luxe. Het is de basis van een gezond, gelukkig paard.