Er is iets bijzonders aan het rijden in Twente. Niet de snelheid, niet de afstand — maar de stilte tussen de bomen, het geluid van hoeven op een zacht pad, en het gevoel dat je even helemaal weg bent.
▶Inhoudsopgave
▶Inhoudsopgave
Ik rij hier al jaren, en nog steeds raak ik niet verveeld van de routes die deze regio te bieden heeft. Maar laten we eerlijk zijn: niet elk pad is even geschikt. En niet elke plek die op Google Maps als "ruiterpad" staat, is dat ook echt. Daarom — een overzicht van wat ik echt aanbeveel, en waarom.
Het Paardrijnetwerk Twente: jouw gouden kaart
Twente heeft een officieel paardrijnetwerk, en dat is echt een aanwinst. De routes zijn in kaart gebracht door mensen die er zelf rijden — en dat merk je. Het zijn geen willekeurige wandelpaden die opeens als ruiterpad gelabeld zijn, maar echte rijroutes met voldoende breedte, goede ondergrond en logische aansluitingen.
Wat me opvalt is dat sommige van de mooiste stukken pas na jaren zijn opgenomen in het netwerk.
Alsof mensen ze eerst even voor zichzelf wilden houden. Dat begrijp ik best.
Maar goed — nu zijn ze er, en daar moeten we gebruik van maken. De routes lopen door bos, over hei, langs boerderijen en door de stadse randgebieden. Je kunt kiezen uit korte rondes van een paar kilometer of langere tochten van vijftien kilometer of meer.
Voor beginners raak ik aan: begin kort. Niet vanwege het paard, maar vanwezelf.
De eerste keer dat je een onbekende route rijdt, wil je nog wennen aan het lezen van de omgeving, het volgen van de paaltjes, en het inschatten van het terrein. Dat kost meer concentratie dan je denkt.
De Sallandse Heuvelrug: Twente op zijn mooist
Als ik één plek moet aanbevelen, is het de Sallandse Heuvelrug. Dit nationaal park heeft een rijnetwerk dat door bos en over de open hei loopt, en het is gewoon adembenemend.
Vooral in de late zomer, wanneer de hei bloeit, rij je door een landschap dat je niet zou verwachten in Nederland. Maar — en dit is belangrijk — de hei is ook echt hei. Dat betekent zand, en zand betekent glijden.
Zeker voor paarden die gewend zijn aan de zware Twentse klei, kan het even wennen zijn.
Ik zorg ervoor dat mijn paard goede beschermers aan heeft op de achterbenen als ik hier rij. Voorkomen is beter dan genezen, en een stukje op de hei is niet het moment om te ontdekken dat je beschermers te klein zijn. De routes op de Heuvelrug zijn goed bewegwijzerd en variëren in lengte.
Er zijn korte lussen van vijf kilometer die perfect zijn voor een rustige oefenrit, en langere routes die je door verschillende delen van het park leiden. Let op: in drukke seizoenen zijn er veel wandelaars en fietsers. Dat is geen probleem als je je paard goed hebt leren reageren op andere mensen in het bos, maar het is iets om rekening mee te houden.
De Twentse klei: waarom het ondergrond ertoe doet
Ik zeg het vaak in mijn lessen: het paard draait niet om de sier, maar om de ondergrond.
En in Twente hebben we daar een bijzondere situatie. De klei hier is zwaar. Na regen wordt het glad, soms zelfs gevaarlijk glad.
En in de zomer kan het hard en stug worden, wat weer andere uitdagingen oplevert. Goede rijroutes in Twente houden daar rekening mee.
De beste paden hebben een ondergrond die goed afvoert, of zijn voorzien van een laag grind of houtsnippers.
Als je een route plant, kijk dan niet alleen naar de kaart — kijk ook naar het weer van de afgelopen dagen. Een route die in droog weer perfect is, kan na een week regen een glad ijsbaan worden. Dat vind ik trouwens een van de leukste dingen aan rijden in Twente: je leert lezen. Niet alleen de route, maar ook de grond onder je, de wind in de bomen, de houding van je paard. Het is een sport die je dwingt om echt aanwezig te zijn, net als tijdens een leerzaam ruiterkamp voor kinderen in Twente.
Praktisch: kaarten, toegang en tips
De routekaarten van het Paardrijnetwerk Twente zijn verkrijgbaar via Routenetwerken Twente en via verschillende lokale aanbieders. Ontdek ook de diverse paardenactiviteiten in Twente; Manege Bakker en Stal de Hei kunnen je vaak verder helpen met specifieke routes die passen bij jouw niveau en dat van je paard.
Een paar dingen die ik heb geleerd in de loop der jaren: Controleer altijd of een route vrij is voordat je op pad gaat. Houd je daarnaast goed aan de geldende regels voor buitenrijden. Sommige stukken zijn seizoensgebonden, of tijdelijk afgesloten vanwege onderhoud of natuurbeheer.
Niets is vervelender dan een half uur rijden en dan moeten keren omdat een pad bezet is.
Rij niet alleen op onbekende routes. Dat is geen angst, dat is gewoon verstandig. Twente is rustig, maar als je met een paard in het bos staat met een lekke band aan de oprijlaan of een paard dat vastloopt, is het fijn als er iemand is die kan helpen. En tenslotte: neem water mee.
Voor jezelf en, als de route lang is, voor je paard. Er zijn niet overal mogelijkheden om te wateren, en een dorstig paard is een ongelukkig paard.
Waarom Twente echt bijzonder is voor ruiters
We wonen in een klein land, en toch voelt Twente soms aan als een ander wereld.
De combinatie van bos, hei, kleigrond en open landerijen maakt dat je binnen een half uur op zeven verschillende terreintypen kunt rijden. Dat vind ik uniek.
En dan heb je nog de mensen. De Twentse rijgemeenschap is hecht. Bij de Twentse Rijvereniging, bij Eskes Paardensport, bij HS Paardensport — overal vind je mensen die dezelfde passie delen en die je met open armen ontvangen. Niet uitgeregeld, niet commercieel, maar gewoon omdat ze het leuk vinden.
Paardrijden is zilver, zo zeggen ze. Maar paardrijden in Twente? Dat is goud.
En je hebt het niet eens nodig om het te bewijzen. Je moet het voelen. Dus zadel op, kies een pad, en ga.