Je paard loopt erop. Letterlijk. Alles — elke stap, elke draai, elke sprong — begint bij de hoeven. En toch zie ik dat stalhouders die hoeven te lang verwaarlozen.
▶Inhoudsopgave
▶Inhoudsopgave
Niet uit onwil, maar omdat ze niet weten waar ze moeten beginnen. Dat kan anders.
En eigenlijk is het simpeler dan je denkt.
Waarom hoefverzorging thuis echt ertoe doet
Een hoef groeit, maar herstelt niet. Wat er kapotgaat, is kapot. De hoef draalt het hele gewicht van het paard, keer op keer, en krijgt daarvoor geen tweede kans.
Als je de hoeven niet regelmatig controleert en poets, loop je het risico op hoefbevangenheid, infecties en chronische pijn.
En dan heb je niet alleen een probleem met de hoef, maar met de hele houding en beweging van je paard. Goed nieuws: de basisverzorging kun je zelf doen. En het kost per dag nog geen tien minuten.
Dagelijks poetsen: de vier stappen
1. Vuil eruit
Neem een hoefborstel — niet die zachte poetsborstel voor de vacht, maar een stevige — en boen alle losse modder, zand en stof uit de hoef.
Let goed op de zogenaamde 'frog': het V-vormige deel in het midden. Daar vuil zich makkelijk ophoop, en als je dat niet schoonmaakt, krijg je bacteriën die de hoef kunnen aantasten. Wat me opvalt is dat veel mensen alleen de buitenkant poetsen. Alsof de hoef een schoen is die je poets met een doek.
2. Kijk goed
Maar het vuil zit vooral in de groeven en rondom de frog. Daar moet je zijn.
Na het poetsen inspecteer je de hoef. Scheurtjes? Zwelling? Een vreemde geur? Kleurveranderingen?
Een paard dat anders staart dan normaal, of dat een been 'vergeet' te belasten — dat zijn signalen. En die signalen zie je als je één keer per dag even goed kijkt. Eerlijk gezegd denk ik dat dit de belangrijkste stap is.
3. Hoefvet aanbrengen
Niet het poetsen zelf, maar het kijken. Want een probleem dat je vroegtijdig opmerkt, kun je vaak nog zelf oplossen of in een vroeg stadium aan de hoefsmid laten kijken.
Wat je laat ontdekt, wordt pas zichtbaar als het al pijn doet. Hoeven mogen niet uitdrogen, maar ook niet te nat worden. Een goed hoefvet houdt de balans, net zoals gezonde voeding en weidegang essentieel zijn voor je paard.
Breng het aan met een kwast of je vingers — de onderkant van de hoef en de hoefwand, niet alleen de bovenkant.
In de Twentse klei, waar we vaak te maken hebben met wisselend natte en droge omstandigheden, is dit extra belangrijk. De klei houdt vocht vast, en als je hoeven daarnaast ook nog eens te droog worden door droog weer, scheurt de hoefwand.
4. Nat? Dan drogen
Hoefvet hoef je niet elke dag aan te brengen. Twee tot drie keer per week is meer dan genoeg voor de meeste recreatiepaarden.
Meer is niet beter — het gaat om consistentie. Na een drukke dag in de wei of na een douche: droog de hoeven af. Natte hoeven zijn zachter en vatbaarder voor schimmel en bacteriën. Een handdoek volstaat. Het hoeft niet perfect, maar even deukken in de hoeven na een natte werkdag maakt een wereld van verschil.
Wanneer bel je de hoefsmid?
Je poets zelf, maar je snijdt zelf niet. Dat is een belangrijk onderscheid.
Een hoefsmid heeft ogen voor hoefstand, balans en biomechanica — dingen die je als stalhouder niet zo makkelijk beoordeelt. De meeste paarden hebben elke zes tot acht weken een bezoek nodig. Houd bij het plannen ook rekening met de hoefsmid kosten in Nederland.
Paarden die veel op zand lopen of intensief worden getraind, kunnen vaker nodig hebben.
Paarden op de zware Twentse klei soms iets minder vaak, omdat de hoef daar vanzelf harder wordt. Maar: hard is niet hetzelfd als gezond. Bel de hoefsmid als je één van deze dingen ziet: Dat vind ik trouwens het moeilijkste voor stalhouders: wachten.
Je merkt iets, maar je denkt: misschien wordt het wel weer. Soms wordt het dat ook.
- Scheurtjes in de hoefwand die dieper zijn dan een paar millimeter
- Een vreemde geur uit de hoef — vaak het teken van een bacteriële infectie
- Het paard dat ongelijk loopt, een been minder belast, of 'stijf' staart
- Hoefmees of loslatende hoefranden
- Zwelling rondom de kroonrand (waar de hoef overgaat in de huid)
Maar als het niet wordt, heb je een klein probleem groot gemaakt.
Bij hoeven geldt: vroeg ingrijpen is altijd goedkoper — en minder pijnlijk — dan laat.
Wat je niet moet doen
Gebruik geen huishoudelijke oliën of vaseline als vervanging voor hoefvet. Ze trekken te snel in, maken de hoef te zacht, en trekken vuil aan.
Er zijn goede hoefvets te koop bij Eskes Paardensport of HS Paardensport — vraag daar gerust naar als je twijfelt.
En: poets niet te agressief. Overmatig schuren of polijsten van de hoefwand doet meer kwaad dan goed. De hoefwand is een beschermlaag.
Je schoonmaakt hem, je schaadt hem niet. Vergeet ook niet om je paard te wassen en verzorgen na een intensieve training. Ten slotte: als je net begint met paardrijden of een nieuw paard hebt, laat de hoefsmid bij de eerste keer meekijken. Dan weet je waar je aan toe bent.
Net zoals je bij Manege Bakker bij de eerste lessen leert hoe je zit en ademt, leer je bij de hoefsmid hoe je de hoeven leest.
Dat is geen overbodige luxe — dat is basiszorg.